“Điện” là một trong những phần thiết yếu của cuộc sống con người. Nó giúp cho cuộc sống con người trở nên tươi đẹp và văn minh hơn. Một quốc gia phát triển luôn có mạng lưới điện rộng khắp quốc gia và sử dụng những nguồn năng lượng hiện đại để tạo ra chúng như: năng lượng nguyên tử, năng lượng mặt trời,…Trong chuyên đề này, chúng tôi xin đề cập đến “DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU”, dòng điện đã được sử dụng rộng rãi và đáp ứng cho nhu cầu cuộc sống hằng ngày của chúng ta.
Qua chuyên đề, chúng tôi sẽ giúp các bạn hiểu sâu hơn về:
- Công suất của các loại mạch điện
- Cách tìm giá trị các phần tử có trong mạch khi công suất đạt cực trị.
- Cách tìm các phần tử trong hộp đen.
Từ đó, các bạn sẽ rút ra kinh nghiệm cần thiết cho chính mình khi làm các dạng bài tập về công suất cũng như áp dụng nó vào cuộc sống. Ngoài ra, chuyên đề còn được bổ sung những câu hỏi trắc nghiệm, tự luận trong các kì thi cao đẳng, đại học gần đây. Đây sẽ là nguồn tài liệu vô cùng bổ ích giúp các bạn vững tin bước vào kì thi tốt nghiệp, đại học sắp tới.
Tuy nhiên, trong quá trình soạn thảo vẫn còn nhiều sai sót (do sự chuyển đổi từ chương trình cũ sang chương trình cải cách của Bộ Giáo dục). Rất mong quý thầy cô và các bạn thông cảm và chân thành góp ý để làm cho chuyên đề về “DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU” ngày càng phát triển hơn.


CHUYÊN ĐỀ ĐƯỢC THIẾT KẾ VÀ TRÌNH BÀY DƯỚI SỰ HƯỚNG DẪN CỦA GIÁO VIÊN : PHẠM KIM CÚC


Tên thành viên: Trương Hoàng Yến
Võ Ngọc Luyến
Trần Thị Tuyết Anh
Nguyễn Thế Hiền
Bùi Lê Lợi

Lớp: 12Lý, Trường THPT CHUYÊN NGUYỄN BỈNH KHIÊM






I. CÔNG SUẤT:
Công suất của dòng điện xoay chiều: P = UIcos( = I2R =
.
- Hệ số công suất: cos( =
=

- Ý nghĩa của hệ số công suất cos(
+ Trường hợp cos( = 1 tức là ( = 0: mạch chỉ có R, hoặc mạch RLC có cộng hưởng điện (ZL = ZC) thì
P = Pmax = UI =
= I2R
+ Trường hợp cos( = 0 tức là ( = (
: Mạch chỉ có L, hoặc chỉ có C, hoặc có cả L và C mà không có R thì P = Pmin = 0.
- R tiêu thụ năng lượng dưới dạng toả nhiệt, ZL và ZC không tiêu thụ năng lượng của nguồn điện xoay chiều.
* Để nâng cao hệ số công suất của mạch bằng cách mắc thêm vào mạch cuộn cảm hoặc tụ điện thích hợp sao cho cảm kháng và dung kháng của mạch xấp xĩ bằng nhau để cos( ( 1.
Đối với các động cơ điện, tủ lạnh, … nâng cao hệ số công suất cos( để giảm cường độ dòng điện.

II. CƠ SỞ LÍ THUYẾT ĐỂ GIẢI BÀI TOÁN HỘP ĐEN
1. Các công thức.
+ Nếu giả sử: i = I0cos(t
thì hiệu điện thế hai đầu mạch điện UAB = Uocos((t + ()
+ Cảm kháng: ZL = (L
+ Dung kháng: ZC =

+ Tổng trở Z =

+ Định luật Ôm: I =

+ Độ lệch pha giữa u và i: tg( =

+ Công suất toả nhiệt: P = UIcos( = I2R
Hệ số công suất: K = cos( =

2. Giản đồ véc tơ
* Cơ sở:
+ Vì dòng điện lan truyền với vận tốc cỡ 3.108m/s nên trên một đoạn mạch điện không phân nhánh tại mỗi thời điểm ta coi độ lớn và pha của cường độ dòng điện là như nhau tại mọi điểm.
+ Hiệu điện thế tức thời ở hai đầu đoạn mạch uAB = uR + uL + uC
* Cách vẽ giản đồ véc tơ
Vì i không đổi nên ta chọn trục cường độ dòng điện làm trục gốc, gốc tại điểm O, chiều dương là chiều quay lượng giác.



3. Cách vẽ giản đồ véc tơ trượt
Bước 1: Chọn trục nằm ngang là trục dòng điện, điểm đầu mạch làm gốc (đó là điểm A).


 Bước 2: Biểu diễn lần lượt hiệu điện thế qua mỗi phần bằng các véc tơ



nối đuôi nhau theo nguyên tắc: R - đi ngang; L - đi lên; C - đi xuống.
Bước 3: Nối A với B thì véc tơ
chính là biểu diễn uAB
Nhận xét: